Past een slimme thermostaat bij je cv-ketel? OpenTherm, aan/uit en merkbus

Stap 1: hoe praat je ketel met de thermostaat?

Er zijn grofweg drie manieren:

• OpenTherm. Volgens de OpenTherm Association is dat een merkonafhankelijke manier waarop modulerende ketels en kamerthermostaten met elkaar communiceren. De thermostaat zegt dan niet alleen "aan" of "uit", maar ook hoe warm het water moet worden. De aansluiting is een tweedraads laagspanningsverbinding waarbij de polariteit niet uitmaakt.
• Aan/uit (relais). De thermostaat schakelt de ketel alleen in en uit, zoals een schakelaar. Dit werkt met vrijwel elke ketel, maar de ketel moduleert dan niet op aanwijzing van de thermostaat.
• Een eigen systeem van het merk. Sommige ketels praten met hun eigen bus. Bosch noemt voor zijn EasyControl de EMS-bus van onder meer Nefit, Bosch, Junkers en Buderus. Vaillant gebruikt eBUS en maakt een losse module, de VR 33 OpenTherm, om een OpenTherm-thermostaat van een ander merk aan te sluiten.

Hoe weet je wat je hebt? Google adviseert te zoeken naar het OpenTherm-logo op de ketel of de thermostaat, en als het er niet op staat, de ketelfabrikant te vragen met het typenummer. Google noemt ook dat sommige ketels in Nederland een OpenTherm-adapter nodig hebben.

Stap 2: welke thermostaat past bij welke aansluiting?

Per merk zeggen de fabrikanten dit:

• tado: de Slimme Thermostaat X ondersteunt volgens tado bijna alle ketels met een relais (aan/uit) en modulerende ketels via OpenTherm. tado zegt wel dat de X minder modulerende ketels ondersteunt dan de oudere V3+. In de naam van de bedrade Slimme Thermostaat X en de draadloze Slimme Thermostaat X staat "OpenTherm & Relay".
• Honeywell Home: de T6R werkt volgens Resideo met aan/uit-toestellen van 24 tot 230 volt en met OpenTherm-toestellen, ketels en warmtepompen. De T6R is een draadloze thermostaat met een ontvanger die aan de ketel komt, zoals de Lyric T6R. Bij evohome kies je tussen een modulerende uitvoering en een aan/uit-uitvoering; dat staat in de naam.
• Netatmo: de modulerende Slimme Thermostaat is volgens Bticino, dat net als Netatmo bij Legrand hoort, voor OpenTherm-ketels; de thermostaat praat draadloos met een relais dat aan de ketel wordt aangesloten.
• Remeha: volgens Remeha sluit je de bedrade eTwist met een gateway aan op cv-toestellen met OpenTherm. Let op de naam: er is een eTwist met gateway en een eTwist zonder gateway.
• Google Nest: Google noemt OpenTherm voor de Nest Thermostat E en de Nest Learning Thermostat van de derde generatie, elk via zijn eigen Heat Link, die aan de ketel komt. Google zei in april 2025 dat het in Europa geen nieuwe thermostaten meer uitbrengt: deze twee worden verkocht zolang de voorraad strekt en blijven ondersteund.
• Bosch EasyControl: werkt volgens Bosch met de EMS-bus van onder meer Nefit en Bosch. Voor OpenTherm- en aan/uit-ketels is een EasyControl Adapter nodig; bij aan/uit moduleert de ketel dan niet.

Bedraad of draadloos?

Een bedrade thermostaat hangt op de plek van je oude thermostaat en gebruikt de bestaande twee draden naar de ketel. Een draadloze thermostaat heeft een ontvanger of relais bij de ketel nodig en kun je daarna vrij in huis plaatsen, op een standaard of aan de muur. Kijk eerst of er al draden liggen en waar je de temperatuur wilt meten: de thermostaat stuurt op de temperatuur in de kamer waar hij hangt.

Bridge, Thread en internet

Sommige thermostaten hebben naast wifi een bridge nodig. De tado X-apparaten gebruiken volgens tado Thread en hebben een Bridge X, een Heat Pump Optimizer X of een ondersteunde Thread-border-router van een ander merk nodig. Netatmo laat de thermostaat met een relais praten dat op wifi zit. Kijk in de beschrijving van een starterkit of de bridge erbij zit.

Wil je de thermostaat in Google Home, Alexa of Apple Home gebruiken, dan staat dat ook in de naam of de specificaties. Met Werkt dit samen met mijn hub? zie je of jouw hub de standaard van een thermostaat aankan.

Warmtepomp of hybride?

Ook dan beslist de aansluiting. Honeywell noemt warmtepompen bij de T6R, Bticino noemt warmtepompen met OpenTherm als warmtebron voor de Netatmo-thermostaat en tado heeft een eigen Heat Pump Optimizer X. Bij een hybride warmtepomp staat in de handleiding van de warmtepomp welke thermostaten erop passen; kijk daar eerst.

Per kamer: slimme radiatorknoppen

Wil je per kamer regelen, dan komen er slimme radiatorknoppen bij. tado zegt dat de meeste radiatorkranen met schroefdraad M30x1,5 geen adapter nodig hebben en dat er een RA-adapter in de doos zit. Danfoss levert bij de Ally adapters voor onder meer RA, RAV en M30x1,5; de Ally werkt met Zigbee 3.0 via de eigen gateway of een ander Zigbee-systeem. Radiatorknoppen werken meestal binnen het systeem van hetzelfde merk, dus kies ze bij je thermostaat: tado Radiatorknop X bij een tado X, Netatmo Radiatorknop bij Netatmo. Alle modellen vind je onder slimme thermostaten.